Ó bhó, a Mhamó! 17 Feabhra 2016 – Posted in: Gan chatagóir

An tseachtain seo chaite bhíomar ag caint le húdar nua, Máire Zepf. An tseachtain seo, chuireamar fáilte roimh Áine Ní Ghlinn – údar Daideo, Tromluí agus an iliomad leabhar eile – nuair a tháinig sí isteach chun an leabhar is déanaí aici a thaifeadadh, Hata Zú Mhamó. Eachtra atá ann, nuair a éalaíonn Mamó agus a cairde amach as an teach altranais le cabhair óna gariníon Siobhán, agus fonn orthu uilig an lá a chaitheamh sa zú! Tá gearrthóg fuaime anseo, ach ar dtús chuireamar ceist nó dhó uirthi…

Is duine inti féin í Mamó. Conas ar chum tú í agus a heachtraí uilig?

Níl Mamó bunaithe ar aon duine ar leith ach caithfidh mé a admháil go raibh daoine éagsúla i gceist. Bhí mo mháthair féin i dteach altranais ar feadh roinnt blianta sula bhfuair sí bás agus bhínn isteach is amach ar cuairt chuici. Ní raibh meath na haoise uirthi ach ó am go chéile bhuaileadh taomanna beaga í agus ar feadh tamaillín ní bhíteá in ann aon chiall a bhaint aisti. Ansin leathuair a chloig ina dhiaidh sin bhíodh sí go breá arís. I bhfad tar éis bhás mo mháthar thosaigh mé ag smaoineamh ar chuid de na heachtraí greannmhara a bhain le blianta deiridh a saoil. Diaidh ar ndiaidh tháinig síolta an scéil seo chugam. Ní raibh mo mháthair pioc cosúil le Mamó an scéil ná ní raibh hata zú aici! Chabhraigh sí liom, áfach, an Mhamó seo a chruthú ar bhealach go bhféadfaí a chreidiúint gur duine í – i ngan fhios di féin ar ndóigh! Maidir le heachtraí an scéil – samhlaíocht ar fad atá i gceist.

Cén carachtar is ansa leat sa scéal, an gariníon nó a Mamó?

Mamó, sílim – mar gheall ar an spraoi a bhaineann léi mar dhuine. Creidim go láidir nach bhfuil san aois ach ‘uimhir’ agus go mba cheart go mbeadh duine atá sna nóchaidí in ann spraoi ar an sleamhnán nó dul ag marcaíocht ar eilifint más mian leis nó léi – agus, ar ndóigh, más féidir leis nó léi a leithéid a dhéanamh!

Inis dúinn cén sórt taighde a bhí i gceist agus an scéal seo á scríobh agat.

Bíonn dhá shórt taighde i gceist. Bhain an chéad chuid den taighde le mo mháthair féin agus le daoine éagsúla ar chuir mé aithne orthu i dtithe altranais éagsúla ina raibh sí thar na blianta. Bím i gcónaí ag faire ar dhaoine agus ag iarraidh mo chuid carachtair a bheith chomh réadúil agus is féidir. Tá gnéithe éagsúla de Bheirtí agus Jeaic bunaithe ar dhaoine áirithe seachas ar aon duine amháin.

Bhain an dara cuid den taighde leis an Zú. Tá triúr mac agam – iad fásta suas go maith – agus tháinig beirt acu (móide cara le duine acu) liom chuig Gairdín na nAinmhithe tráthnóna amháin. Mhínigh mé an bunscéal dóibh agus d’iarr mé orthu a bheith ag faire amach do rudaí seafóideacha a bheadh oiriúnach do Mhamó agus a cairde! Rinneamar go leor gáire an tráthnóna céanna ach chabhraigh cuid dá gcuid smaointe go mór liom.

Rud amháin a rinne mé féin an lá sin ná breathnú go géar ar leagan amach an zú – agus thug mé léarscáil abhaile liom. Bhreathnaigh mé freisin ar an áit ina mbíonn na heilifintí sa chaoi is go bhfeadfadh an eachtra a bhain leis an eilifint a bheith indéanta agus inchreidte.

Beidh blag eile againn an tseachtain seo chugainn, nuair a tabharfaidh Áine cúpla leid dúinn ar an scríbhneoireacht: na dúshláin is measa, agus conas a sháraíonn sise na constaicí!

« Bí ag faire amach don fhear fada caol dubh! Tuairimí ag Katie Ní Loingsigh ar mhargadh Shéanna
Fainic! Tá na Lochlannaigh ag teacht… »